Daki | Yontu Mermer Mermer Granit Traverten Fiyatları ve Çeşitleri
Browse > Ana Sayfa /

Kazdağı efsanesi ve Sarıkız mermerleri

Åžubat 12, 2009

“Ne ceylan ne de ince Türkmen dilberlerinden…
“Bir parça istiyorum meÅŸhur mermerlerinden…”
Yukarı dizeler, Rahmetli ÅŸair Ömer Bedrettin UÅŸaklu’nın “Sarıkız Mermerleri” isimli ÅŸiirinden alındı.
Sarıkız Efsanesi Kazdağı’nda geçmiÅŸtir.
Çan Ä°lçesi’nde mermercilik yapan ve ocaklarından çıkardığı taÅŸların büyük bir bölümünü ihraç Çöllü, Kazdağı’nın her tarafında mermer olduÄŸunu söylüyor.
Çöllü’nün verdiÄŸi bilgilere göre çevredeki antik kentlerin tüm mermerleri Kazdağından çıkarılıp iÅŸlenerek gönderilmiÅŸ. Bu mermerlerden heykeller yapılmış…
Bunlardan birisi de Arkeoloji Müzesi’ndeki “Yorgun Savaşçı…”
Yarısı Çanakkale, diÄŸer yarısı Balıkesir Ä°l Hudutları içinde bulunan Kazdağı, önceden Ä°da olarak anılmış. Ancak sonradan buraya göç Tahtacı Türkmenler’i, Orta Asya’dan buraya gelip yerleÅŸmiÅŸler. 13. yüzyılda MoÄŸol Baskısı üzerine Irak ve DaÄŸları üzerinden göçer olarak buraya gelen Türkmenler ’in yaptırdığı gemilerin aÄŸaçlarım burdan kesmiÅŸler, Türkmenler bu Orta Asya’ ÅŸamanizm inançlarına göre kazları kutsal saydıkları için burasının adını Kazdağı olarak deÄŸiÅŸtirmiÅŸler…
Sarıkız, bu dağlarda yaşamış Gırbak isimli bir şahsın kızıdır.
Güzelliği ile etrafa Sankız, tüm delikanlıların yüreğini hoplatmış, ancak bunlardan hiç birisi ile evlenmemiştir.
Bu nedenle çevrede Sarıkız aleyhine dedikodular çıkarılmış, iftiralar atılmıştır.
Ne var ki bugün de çevre sakinlerince Sarıkız’ın “ermiÅŸ kiÅŸi” olduÄŸuna inanılır.
Sarıkız ve babası Gılbak ’nın iki ayrı tepe üzerinde ı anda öldüklerine inanılır ve burada ikPayrı türbe vardır. Bu türbeler her yıl binlerce kiÅŸi tarafmdan ziyaret edilir.
193538 yılları arasında burada kaymakamlık yapan Ömer Bedrettin UÅŸaklı’nın bu efsanelerden etkilenerek yazdığı meÅŸhur “Sarıkız Mermerleri” isimli ÅŸiirini aÅŸağıda okuyacaksınız…

SARIKIZ MERMERLERÄ°
Afrodit saltanatlar sürmüş mavi tepende;
Yakub’un dünyasında bir ateÅŸ gizli sende!
Şahikanda yaşamış efsane dünyaları,
Senden birer parçaymış kainatın daÄŸları…
Yalçın tepelerinde kartal saklı yuvalar;
EteÄŸinde AÅŸiiden ses veren Troyalar…
Binbir çiçek açarken ormanlarında yer yer,
Saçlarını tararmış körfezinde periler…
Yapraklar solarken de başında aÄŸlanırmış…
Venüs, sahillerinde yatarmış kumsallara
Her taşın bir taç gibi sunulmuÅŸ krallara…
Ä°lyad’ı çamların dibinde yazmış
Homer Lesbos’tan akÅŸamları seyretmiÅŸ seni Bodler…
Barbaros, göklerinde tanımış ülkerini,
Yeşil ormanlarında yapmış gemilerini..
Sarıkızın derdiyle çatlamış kayaların,
Sarıkız’ı anarak esiyormuÅŸ rüzgarın;
Taşında ve suyunda ağlıyor onun sesi,
Zümrüt tepelerinde Türkmenler’in Kabesi.
Mağrur güzelliklerin ruhumda ve tenimde,
Senin yüksek başından dileğim var benim de;
Bir şey istemiyorum ne çiçek ne de çimen;
Ne dağ çiçeklerinden, ne beyaz çam balından!
Ne gemiler yapılan o kızıl çam dahndan!..
Ne ceylan ne de ince Türkmen Dilberlerinden…
Birparça istiyorum meÅŸhurmermerlerinden…
Ne üstüne destanlar, sevdalar yazmak için;
Ne şekilsiz derdime bir şekil kazmak için;
Fiskiyeli havuzlar, heykeller kurmuyorum;
Mermerinden saraylar yapıp oturmuyorum;
Allahımdan bir ışık bir kevser ister gibi,
Onu çürütmeyecek bir kevser ister gibi,
Bir parça istiyorum meÅŸhur mermerlerinden…
Ne üstüne destanlar, sevdalar yazmak için;
Ne şeküsiz derdime bir şekil kazmak için;
Fıskiyeli havuzlar, heykeller kurmuyorum;
Mermerinden saraylar yapıp oturmuyorum;
Allahımdan bir ışık, bir kevser ister gibi,
Onu çürütmeyecek bir cevher ister gibi,
Bir parça istiyorum meÅŸhur mermerlerinden…
Ne ceylan ne de ince
Türkmen dilberlerinden Sarıkız’ın gözyaşı damlamış biryerinden
Bir parça istiyorum meÅŸhur mermerlerinden…
Güneşinde büyümüş bir dağ sümbülü için;
Toprağına gömdüğüm bir küçük ölü için…
Ömer B. Uşaklı

Yazıya kelimelerden ulaşmışlar:

  • ömer bedrettin uÅŸaklının sarıkız mermerleri ÅŸiiri (37)
  • ömer bedrettin uÅŸaklı sarıkız mermerleri (22)
  • ömer bedrettin uÅŸaklının sarıkız mermerleri (8)
  • sarıkız mermerleri (4)
  • ömer bedrettin uÅŸaklının ÅŸiirleri nelerdir (4)
  • ömer bededdin uÅŸaklının efsaneleri (3)
  • ömer bedrettin uÅŸaklıdan sarıkız mermerleri (3)
  • ömer bedrettin uÅŸaklı-sarı kız mermerleri destanı (3)
  • sarıkız mermerleri ÅŸiiri (3)
  • kazdağıefsanesi (2)

Kategori Sektör Haberleri · 2 Yorum  

TaÅŸ isimlerinin etimolojisi

Åžubat 6, 2009

olarak mineral isimleri a) bulunduÄŸu yere göre, b) bulan ÅŸahsın ismine izafeten, c) tipik özelliÄŸine göre, d) geldiÄŸi yere göre adlandırılmışlardır. Bunlara misal olarak sırasıyla Spessartin, Gradolinit, , ultramarini gösterebiliriz. Ancak bazı mineral (”taÅŸ”) isimleri vardır, ki adlandırılmaları kısmen dahi olsa yukardaki kategorilerden birine girmekle beraber, bu tür isimlerin ne anlama geldiÄŸini veya neden bu ismin yerildiÄŸi anlamak için iÅŸin kökenine inmek gerekmektedir. AÅŸağıda, süs taÅŸları ile sınırlı kalmak kaydiyle bu tür isimlerin bir listesi etimolojisi ile birlikte liste halinde verilmiÅŸtir.
Ametist Yun. “amethystas” = sarhoÅŸ etmeyen, sarhoÅŸluktan koruyan sözcüğünden
Achat (Alm.) = Akik Bugünkü adı Drillo Irmağı, eski (yunanca) adı ise Achates olan ırmakta bulunduğu için.
Aquamarin lat. “aqua” = Su, “marin” = Deniz. Aquamarin = (rengi).
Amazonit kıyısmda bulunduğu için.
Amber= demek olan bu sözcük Fransızcaya Arapça “”dan geçmiÅŸtir. Kehribarm içinde hapsolmuÅŸ (ambarlanmış) böcek veya de bulunabildiÄŸi için bu verilmiÅŸ olmalı. Kehribara da .
Andaluzit Ä°spanya’ (Türkçe Endülüs). Bu sebeple taÅŸa Endülüs Taşı’da denir.
Aynissemek Ar. “” = Göz, “semek” = Balık. Aynisemek = Balıkgözü. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde adı geçen bu ismin taÅŸ için kullanıldığı tesbit edilemedi.
(Ä°ng.) = Ä°ng. “grimavi” ’ten.
(Alm.) = yun. ve “orta yüksek almanca” (mittelhoochdeutsch) kökenli sözcük.
Camgöbeği yeşili Türkuvaz rengi. vandan bakıldığında görünen mavi renkte göründüğü için.
Demantoid Kırılma indisi ve dispersiyonu elmasmkinden yüksek olduğu için.
Diamant (Alm.) ve Diamond (Ä°ng.) Elmasın Alm. ve Ä°ng. karşılığı. Yun. “adamao” = Zoru baÅŸardım sözcüğünden.
Dikroit Kordierit veya Ä°yolit de denilen “taÅŸ”. Yun. Ä°ki renkli anlamına gelen sözcük. DiÄŸer isimlere de .
Diopsid yun. “dis” = Çift, “opsis” = Vizyon. Çift kırılma özellikli olduÄŸu için.
Elbait Ä°talya’ Elba ÅŸehri civarında bulunduÄŸu için.
Endülüs Taşı . Andaluzit
Fiorit Diatomit türü. Ä°talya/Toscana/Fiora’da çıkan tür.
Gadolinit Finlandiyalı kimyacı Johan Gadolin’in anısına.
Gröna, Granat lat. “granatum” = Nar (pumica granatum)
Firuze, Fiyruze Türkuvazm adlarından biri. Far. “firuze” = Gökmavisi (rengi). CamgöbeÄŸi’ne de . Eski literatürde bazen Piruze olarak da geçmektedir.
Hauyn Fransız mineraloğ Hauy ismine izafeten
Ä°rize (Opal) Dilimize Fransızcadan geçen bu sözcük (irise) “gökkuÅŸağı gibi”, “gökkuÅŸağı ÅŸeklinde” anlamına gelmektedir. Osmanlıcası ise üşşems’tir.
Ä°yolit Yunanca kökte “eflatun renkli taÅŸ”
Jargon Far. “zargun”=Altın sarısı. Zirkon’a da .
Kalifornit California’da (ABD) bulunduÄŸu için.
Karneliyan Korncüyan da denir. lat. “carneus” = Et rengi.
Korneliyan Karneliyan da denir. lat. “cornus” = Bir tür kızılcık (rengi).
Kalsedon M.Ö. 680′de Megaralılar tarafından kurulan Ä°stanbul’ Kadıköy ilçesinin eski adı Khalkedon veyahut Kalchedon’da bulunduÄŸu için. Kadıköy taşı isminde bir de Kalsedon türü vardır.
Kadıköy Taşı . Kalsedon
Kordiyerit Fransız jeoloÄŸ P. Cordier’den. Dikroit’e de .
Korund hintçe “corundur” = Meçhul mineral veya süs taşı.
Far. “kah, kch” = Saman, “rüba” = Kapan. Kehrüba = Saman kapan. Türkçe Samankapan da denir.
Krizolit yun. “khrysolithos” = Altın taÅŸ: “lithos” = TaÅŸ
Labrador (it) Kanada’ Labrador Yarımadası’nda bulunduÄŸu için.
Laciverd Taşı Lazurii veya Lapis Lazuli de denir. lat. “lapis” = TaÅŸ, “lazuli” = Laciverd (rengi).
Lapis Lauzili . Laciverd Taşı
Lazurit . Laciverd Taşı
Lüsatit Kristobalit’in türü. Fransa’da Lussat’ta bulunduÄŸu için.
Lökosafir Ä°ng. Leucosapphire. yun. “leykos” = Beyaz. Renksiz safirin diÄŸer adı.
Malakit Alm. Malachit’ten. yıın. “malache” (Alm. Malve, Ä°ng. Mallovv) = Bakır cengeri.
Markasit Ar. “MarkaÅŸatsa” = ?
Moldavit Moldavya’da bulunduÄŸu için.
Nefrit Eski zamanlarda böbrek rahatsızlıklarına karşı Tılsım Taşı olarak kullanıldığı için.
Opal yun. “opalus” veya Sanskritçe “upala” = Kıymetli taÅŸ.
Oranjit Ä°ng. “orange” = Portakal rengi, turuncu
Peristerit yun. “peristera” = Güvercin. Güvercin boynu renginde olduÄŸu için. (Azurit’in rengi de güvercin boynu rengindedir)
Pirit lat. “pyrit” = AteÅŸ taşı, AteÅŸ saçan taÅŸ. Birbirine vurunca kıvılcım çıkarttığı için:
Rentaşı Alm. Rheinstein. Kayaç (DaÄŸ) Kristali’nin eskiden Ren (Rhein) Nehri’nden çıkarılan türü.
Rodonit lat. “rhodon” kökü = pembe. Pembe renkli olduÄŸu için.
Rubin, Ruby lat. “rubrum” = Kırmızı, “rubia” = Kızıl’dan. Yakul’a da .
Safir Ä°ng. Saphire. lat. “sapphirus”, yun. “sapeiros” = Mavi. Der Sprachbrockhaus’a görc ise “Saphir” sözcüğü hintçedir. Ayrıca “sappirus” sözcüğünü eskiden Bizanshlar Lapis Lazuli için kullanırdı.
Samankapan .
Serpantin Yılan derisine benzediÄŸi için. Alm. “Serpentin” = Yılankavi yol, yılan gibi kıvrılan patika.
Siberit Sibirya (Siberia)’da bulunduÄŸu için.
Spessartin Almanya’ Spessart’ta bulunduÄŸu için.
ÅžebçeraÄŸ Far. “ÅŸeb” = Gece, “çeraÄŸ” = Işık, çıra. ÅžebçereraÄŸ, Geceyi aydınlatan taÅŸ.
Taaffeit Almanca ÅŸahıs soy ismi Taaffe’den.
Tanzanit Tanzanya’da bulunduÄŸu için.
Turmalin Sinhali (Ceylon) dilinde “toramalli” = Kahverenkli süs taşı’ndan.
Türkuvaz Fr. & Ä°ng. Turquoise. Firuze’nin adlarından biri. Eskiden Türkiye üzerinden Avrupa’ya sevkedildiÄŸi için. Firuze’ye de .
Ultramarin Sun’i olarak üretilen ve süs taşı olarak da kullanılan bu “madde”, eskiden “deniz ötesi”nden Avrupa’ya getirildiÄŸi için.
Ultramarin, Ing. Beyond the sea = Denizden öte, deniz ötesi.
Verdelit Ä°talyanca “verde” = YeÅŸil’den.
Vezüvyan Vezüv Yanardağı’ndan.
Yakut Ar. mecazi anlamda “yakut” = Åžarap, Güzelin (kırmızı) dudağı. Rubin’e de .
YaÅŸayan TaÅŸ Firuze’nin adlarından biri. Rengi havanın nemi veya suyun etkisiyle zamanla maviden yeÅŸile döndüğü için.
Zeberced Kızıldeniz’deki Zeberced Adası’nda çıktığı için.
Zirkon Ar. “zargun = Kırmızı, Far, “zargun” = Kırmızı’dan.
Zümrüt Ar. “zümürrüd” veya “zümürüd” = Pek yeÅŸil’den.

Yazıya kelimelerden ulaşmışlar:

  • taÅŸ isimleri (204)
  • taÅŸ çeÅŸitleri ve isimleri (50)
  • mineral isimleri (47)
  • mermer isimleri (40)
  • deniz taÅŸları isimleri (18)
  • taÅŸların isimleri (12)
  • süs taÅŸları isimleri (11)
  • yılan çeÅŸitleri ve isimleri (11)
  • taÅŸlar ve isimleri (5)
  • taÅŸ çeÅŸitleri ve adları (5)

Kategori Sektör Haberleri · 1 Yorum